Сарапшылар екі жылдан кейін ресурс тапшы болады деп болжайды
16 августа 2022
21
Сарапшылар екі жылдан кейін ресурс тапшы болады деп болжайды
Қазақстандағы газ өндіру мен тұтыну күн тәртібіндегі өзекті мәселелердің бірі. Ел көгілдір отынға бай және ОПЕК-тің 2020 жылғы мәліметінше, газ қоры бойынша әлемде 19-шы орында. Дегенмен, Қазақстанда газ тұтыну жыл сайын тұрақты түрде өсіп, қолда бар ресурстардан асып барады.
Тұтынудың көбейіп келе жатқанына қарап сарапшылар 2024 жылдан бастап Қазақстанда газ тапшылығы болады деп болжайды. Ішкі нарықтағы сұраныс қолда бар газ ресурстарынан шамамен 1,7 млрд текше метрге асады, деп хабарлайды CABAR.Asia.
2015–2021 жылдар аралығында газ тұтыну 7 млрд текше метрге жуық артты, ал болашақта ол тек өсіп отырмақ. Өсімге жаңа өнеркәсіптік нысандар мен газхимиялық ірі жобалардың іске қосылуы ықпал етуде. Газ экологиялық таза отынға көшуде маңызды ресурсқа айналады.
Елімізде кез келген өндіріс түрін құруда көмірді емес, газды пайдаланғысы келетін дайын инвесторлар көбейіп келеді. Сонымен қатар, Энергетика министрлігінің 2017 жылы жүргізген зерттеуіне сәйкес, 2050 жылға қарай Қазақстандағы электр қуатының 25%–30%-ы газдан алынуы тиіс, деп жазады newtimes.kz.
Дегенмен, ішкі газды тұтынудың айтарлықтай бөлігі бұрынғысынша халықтың қажеттіліктеріне бағытталған, бұл үкіметтің басым энергетикалық саясаты. 2021 жылдың қорытындысы бойынша, елді газдандыру деңгейі 57,67%-ды құрады, яғни газ пайдаланатын халық саны 11 млн адамға жетті. Сонымен қатар, бұрын жазғанымыздай, Қазақстандағы газдандырылған ауылдар мен қалалардың 40%-дан астамы екі-ақ облысқа тиесілі.
Қазақстандағы «газдандырылмаған» халықтың 42%-ы, яғни 8-9 млн адам газсыз өмір сүріп, көмірді жылу көзі ретінде пайдаланады.
Елдегі газдандырудың мәселесі жалғыз инфрақұрылымның жоқтығына байланысты. Жыл сайын газдандыруға мемлекеттік бюджеттен 40 млрд теңгеге дейін қаржы бөлінеді. Газдандыру жобалары жүзеге асып жатыр дейді шенеуніктер, бірақ қағазбастылық, жемқорлық, зауыттық апаттар мен газ бағасының арзандығы кедергі келтіруде.
Халықтың жартысына жуығы бұл ресурсқа қол жеткізе алмағанына қарамастан, Қазақстан өндірілген газдың жартысынан азын ғана тұтынады, ал ел ішінде газды тасымалдауға арналған газбен қамтудың ішкі кең желілерінің жоқтығынан оның көп бөлігін экспортқа шығарады. 2010–2021 жылдар аралығында Қазақстан жылдық газ өндірудің орта есеппен 58%-ын экспорттаған.
CABAR.Asia хабарлағандай, «QazaqGaz» АҚ басқарма төрағасы Санжар Жаркешов елде жаңа жобаларды іске қосу, сондай-ақ жағып жіберу мен қайта айдау орнына газды өңдеу арқылы газ өндірісін арттыру жоспарланып жатқанын айтты. «Жалпы газдандыру схемасын жүзеге асыру жеке инвестицияларды және газ таратушы тәуелсіз ұйымдарды тарту арқылы жалғасады», — деді ол парламенттегі үкімет сағатында.
Сонымен бірге, Жаркешовтың айтуынша, алдағы жылдары Қазақстанның газ саласы дағдарысқа ұшырап, ел газ экспортын тоқтатуы мүмкін. Үкіметте бұл жағдайдан шығудың нақты жоспары жоқ. Бірақ бұл тұрғындар үшін көгілдір отынның құнын көтеру туралы тағы да әңгіме бастауға негіз болды.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев газды экспорттан ішкі нарыққа бағдарлауды валюталық түсімдердің жоғалуына және сауда балансының нашарлауына әкелетін мәжбүрлі қадам деп атады.
«Сондықтан бұл мәселені шешу үшін, оның ішінде ресурстық базаны және газды өңдеуді ұлғайту бойынша жүйелі шаралар қажет. Газ өндіру мен өңдеуді ұлғайту арқылы ғана мемлекет экспорттық пайда алып, ішкі қажеттіліктерді толық қанағаттандыра алады», — деген президенттің сөзін жеткізеді kapital.kz.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083