Төмен көрсеткіштердің болуы заңды: ҚР-дағы туризм секторында айтарлықтай оң өзгерістер байқалмайды
17 января 2023
18
Төмен көрсеткіштердің болуы заңды: ҚР-дағы туризм секторында айтарлықтай оң өзгерістер байқалмайды
2022 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында Қазақстанға сырттан келген туристер саны 3,4 млн адам болды, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,6 есе көп. Алайда, ҚР-ға келгендер санының айтарлықтай артуы елдегі туристік кластердің жақсаруымен байланысты емес.
Шетелген келген туристер санының артуын екі фактормен сипаттауға болады. Біріншіден, бұл коронавирустық пандемиямен байланысты жағдайдың жақсаруы және карантиндік шектеулердің барлық түрлерінің алынып тасталуы. Екіншіден, мұндай айтарлықтай өсімге Ресейдегі мобилизация және жалпы Украинадағы соғыс себеп.
Дегенмен, Қазақстаннан шетелге шығушы туристер келуші туристерден көп. Мәселен, 2022 жылдың тоғыз айында 5,6 млн қазақстандық басқа елдерге демалуға кеткен, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,2 есе артық.
Ішкі туризм (яғни ҚР аумағында) де өсті: бір жылда 25,1% көбейіп, 4,9 млн адамға жетті.
Жалпы, Қазақстандағы туризм саласы мемлекеттің әлсіз тұсы деуге болады. Қабылданған көптеген шараларға қарамастан, жағдай өзгермей, әлі сол мүшкіл күйінде.
U.S. News құрастырған туризмі дамыған елдер рейтингінде Қазақстан әлемнің 85 елі арасында артынан санағанда екінші, яғни 84-орында. Қазақстан мен Иранның көрсеткіштері өте төмен. Бұл рейтингте Қазақстан Украина, Өзбекстан, Әзірбайжан, Беларусь, Ресей сияқты елдерден ғана емес, Замбия, Ливан, Мьянма және т. б. елдерден де төмен. Беделді басылым құрастырған рейтинг саладағы жағдайды айқын көрсетеді.
ҚР-ның туристік имиджін қалыптастыру дамудың стратегиялық бағыттарының бірі, дегенмен қабылданған шаралардың тиімсіз екені анық, ал кейбір қадамдар мүлде даулы. Мысалы, Қазақстанда тұрақты түрде KITF «Туризм және саяхат» қазақстандық халықаралық көрмесі өтіп тұрады, бұл көбіне шетелге шығу туризмін дамытуға ықпал етеді. Көрмеге отандық туроператорлармен және басқа да компаниялармен келісімшарттар мен меморандумдар жасайтын түрлі елдердің өкілдері келеді.
KITF-тің 2022 жылға арналған есебіне сәйкес, көрмеге келушілер үшін ең қызығы халықаралық туризм. Көрме сонымен қатар іскерлік, білім беру, медициналық және сауықтыру туризмін, сонымен қатар шетелде жылжымайтын мүлікті сатып алуды белсенді түрде ілгерілетеді. Ішкі туризм бөлімі де бар, бірақ оған қатысу арзан емес. Айта кету керек, көрме негізінен шығу туризміне бағытталғанына қарамастан, ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, Алматы қаласы әкімдігінің, Kazakh Tourism ұлттық компаниясының, «Атамекен» ҰКП және т. б. қолдауына ие.
Расында, уәкілетті органдар ішкі туризмді дамытып, сырттан туристерді тартудың орнына керісінше сыртқа шығу туризмін дамытуға бағытталған көрмелерді қолдайтыны белгілі болды. Есесіне жергілікті қазақстандық туристік көрмелер, ең алдымен, жергілікті туризмді алға жылжытқанымен, мемлекет тарапынан тиісті қолдау ала алмай отыр.
ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің 2022 жылға арналған бюджеттік бағдарламаларының (кіші бағдарламаларының) орындалуына жүргізілген мониторингтің қорытындысы туралы есебіне сәйкес, ведомствоға «Туризмді және туристік қызметті дамытуды ынталандыру» санатына 402 млн теңге ұсынылған. Бұл өте аз сома, соның өзінде қаржының небәрі 21,3%-ы ғана орындалған, ал игерілмеген сома 316,2 млн теңге. Оның ішінен:
• кіру туризміндегі туроператорлардың әрбір шетелдік туриске кеткен шығындарын субсидиялау жоспарының 10,3% орындалды;
• ҚР аумағында кәмелетке толмаған жолаушыларды әуе көлігімен тасымалдау үшін туристік өнімге енгізілген билет құнын субсидиялау жоспары 36,1% орындалған.
Еліміздегі туризм саласын дамытуға жауапты тұлғалар тарапынан мұндай немқұрайлылықпен, шынын айтқанда, мақтанатын ештеңенің болмауы таң қаларлық емес. Отандық туристерді сақтап қалу керек, шетелден туристердің келуін жан-жақты ынталандыру керек, ал қазақстандық туристердің шетелде қалай ақша жұмсайтынын ол жақтағы компаниялар онсыз да жақсы біледі. Айтпақшы, Қазақстанда патриотизмге тәрбиелеудің маңызы туралы үнемі айтылып келеді. Оны ең алдымен ҚР-ның көрікті және маңызды жерлерін ең болмағанда қазақстандықтар үшін қолжетімді әрі тартымды етуден бастаса дұрыс болар еді. Алайда бұл да қазір елімізде кенже қалып тұр.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083