Осы және басқа да факторлар сала бойынша болжамдарды оң бағытта қайта қарауға әсер етті
27 марта 2023
13
Осы және басқа да факторлар сала бойынша болжамдарды оң бағытта қайта қарауға әсер етті
Халықаралық энергетикалық агенттік (ХЭА) «таза» энергетиканы дамыту бойынша өз болжамдарын жаңартты. ХЭА 2021 жылдың желтоқсанында жасалған алдыңғы баяндамадағы болжаммен салыстырғанда, әлемде ЖЭК нысандарының қуаттылығының өсу болжамын 30%-ға арттырды.
Болжам бойынша, 2022–2027 жылдары әлемде жаңартылатын энергия көздерінің (ЖЭК) қуаты 75% немесе 2400 ГВт-қа артады. Агенттіктің болжамынша, жаһандық электр энергиясын өндірудегі ЖЭК нысандарының үлесі 2021 жылғы 25%-дан 2027 жылы 38%-ға дейін өседі. Алдағы 5 жылда әлемде ЖЭК нысандарының қуаттылығы алдыңғы 20 жылдағыдай қосылады, деп хабарлайды агенттік.
ЖЭК нысандары ықпалының өсуі негізгі нарықтардағы, соның ішінде қазіргі энергетикалық дағдарысқа жауап ретінде өршіл кеңейту саясатымен байланысты. Соңғы 5 жылдағы 85% үдеу өсуі екі фактордың нәтижесі. Біріншіден, жаһандық энергетикалық дағдарыс нәтижесінде пайда болған қазба отындары мен электр энергиясының жоғары бағасы жаңартылатын энергия технологияларын экономикалық тұрғыдан әлдеқайда тартымды етті. Екіншіден, Ресейдің Украинаға басып кіруі қазбалы отын импорттаушыларын, әсіресе Еуропадағы, энергетикалық қауіпсіздік тұрғысынан таза энергетикалық артықшылықтарын жоғары бағалауға ықпал етті.
Bp.com мәліметінше, әлемде ЖЭК нысандары арқылы электр энергиясы өндірісі 2021 жылы 3,7 трлн кВт⋅сағ-қа жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан 16,2% артық. Салыстыру үшін: 2020 жылы 3,1 трлн кВт⋅сағ электр энергиясы өндіріліп, көрсеткіш 12,4% өскен.
Жалпы, ЖЭК нысандары арқылы электр энергиясын өндіру жылдан жылға артып келеді. 2021 жылдың көрсеткіштері 2016 жылмен салыстырғанда 50,6%, 2011 жылдағыдан — 4 есе, 2001 жылдағыдан — 15,8 есе, 1991 жылдағыдан — 28,8 есе, 1981 жылдағыдан — 68,4 есе, 1971 жылдағыдан — 131,1 есе өсті.
ЖЭК нысандары арқылы электр энергиясын көп өндіретін аймақ Азия-Тынық мұхиты аймағы: 1,7 трлн кВт⋅сағ, бұл бір жыл бұрынғыдан бірден 27,7% артық. Бұл әлемдегі ЖЭК нысандары арқылы өндірілген энергияның 46,2%-ы. Одан кейін Еуропа (946,5 млрд кВт⋅сағ) және Солтүстік Америка (714,1 млрд кВт⋅сағ). Жалпы, осы үш негізгі макроаймақ ЖЭК нысандары арқылы өндірілетін барлық электр энергиясының 91,6%-ын қамтамасыз етті.
Ең аз электр энергиясы ТМД елдеріндегі ЖЭК нысандарында өндірілді: небәрі 9,6 млрд кВт⋅сағ, алайда бұл өткен жылғы көрсеткіштерден бірден 41,2% көп.
Оңтүстік және Орталық Америкада ЖЭК нысандары арқылы электр энергиясы өндірісі бір жылда 15,2% көбейіп, 229,3 млрд кВт⋅сағ-қа, Африкада — 7,8% өсіп, 49 млрд кВт⋅сағ-қа, Таяу Шығыста — 18,3% өсіп, 18,5 млрд кВт⋅сағ-қа жетті.
Жел электр станцияларынан электр энергиясын өндіру 1,9 трлн кВт⋅сағ құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 16,6% көп. Жел электр станцияларынан өндірілген энергия ЖЭК нысандарынан өндірілген электр энергиясының 50,9%-ын құрады. «Таза» энергияның көшбасшысы Азия-Тынық мұхиты аймағы жел электр станциялары ЖЭК нысандары арқылы өндірілген әлемдік жалпы электр энергиясының 21,3%-ын өндірді.
Күн энергиясын өндіру 1 трлн кВт⋅сағ құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 22% жоғары. Азия-Тынық мұхиты аймағының күн электр станциялары әлемдегі ЖЭК нысандары өндіретін жалпы электр энергиясының 15,9%-ын қамтамасыз етті.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083