Бүгінде 14 елде алкогольге толық немесе ішінара тыйым салынған
13 апреля 2023
20
Бүгінде 14 елде алкогольге толық немесе ішінара тыйым салынған
Алкогольді ішімдіктерді пайдалану бүкіл әлемдегі адамдардың ең көп таралған тәуелділіктерінің бірі. Алкогольді мас болу көбіне адамның өзі немесе оның айналасындағы біреудің өліміне әкеледі. Алкогольді шамадан тыс тұтыну кезінде жазатайым оқиғалардың қаупі 5 есе, ал ЖКО ықтималдығы 4 есе артады.
Statista мәліметінше, әлемде алкогольді ішімдіктерді тұтыну 2020 жылғы «корона дағдарысына» дейін тұрақты өсті. Ал 2020 жылы 2019 жылмен салыстырғанда 8,4% алғаш рет төмендеп, 280,8 млрд литр болды.
Кейінірек, 2021 жылы шамалы өсім байқалды: 0,3%, 281,7 млрд литрге дейін. Содан кейін төмендеу үрдісі қайта жалғасты: 2022 жылы әлем бойынша алкоголь тұтыну 272,1 млрд литрді құрады, бұл 2021 жылмен салыстырғанда 3,4% аз.
2012 жылдан 2019 жылға дейін алкогольді тұтыну жыл сайын шамамен 2% өсті. Сонымен қатар, сарапшылар биылғы жылы алкогольді тұтыну бірден 7,5%, 292,6 млрд литрге дейін, 2024 жылы тағы 3,6%, 303 млрд литрге дейін, 2025 жылы 3%, 312,1-ге дейін өсуі мүмкін деп болжайды.
Бүгінде worldpopulationreview.com мәліметінше, 14 ел ішімдікке толық немесе ішінара тыйым салған: Бангладеш, Бруней, Үндістан, Иран, Кувейт, Ливия, Мальдив аралдары, Мавритания, Пәкістан, Сауд Арабиясы, Сомали, Судан, БАӘ және Йемен. Осы елдердің барлығында халықтың көпшілігі немесе басым бөлігі мұсылмандар, ал үкімет ислам заңдарының (шариғат) қандай да бір түрін ұстанады.
Йеменде жергілікті тұрғындар алкогольді мүлде сатып ала алмайды, сату тек екі қалада және тек шетелдіктер үшін ғана рұқсат етілген. Бұл ретте шетелдіктер қоғамдық орындарда алкогольдік ішімдіктерді іше алмайды; сонымен қатар оларға алкогольдің шектеулі мөлшері ғана сатылады.
Біріккен Араб Әмірліктерінде Шарджа аймағын қоспағанда, алкогольді сатуға белгілі бір дәрежеде рұқсат етілген. Шарджада мұсылман еместер үкіметтен лицензия ала алады; лицензия оларға алкогольді алып жүруге мүмкіндік береді, бірақ олар оны қоғамдық орындарда іше алмайды.
Үндістанның кейбір штаттары сияқты Пәкістан, Судан, Сауд Арабиясы, Сомали, Мавритания, Ливия, Мальдив аралдары, Иран, Кувейт, Бруней және Бангладеште де алкогольге тыйым салынған. Дегенмен, бұл тыйымдарда көбіне мұсылман емес азаматтар мен елге келген шетелдіктер үшін ерекшеліктер бар. Бұл елдердің көпшілігі мұсылман еместерге қоғамдық орындардан тыс жерде алкогольді ішуге рұқсат береді. Дегенмен, Сомали және Йемен сияқты соғыс аймақтарында мұсылман еместерге рұқсат етілсе де, кез келген алкогольді алып жүруге қатаң тыйым салынады.
Дүниежүзілік банктің мәліметінше, 2018 жылы дүние жүзінде орташа тұтыну жан басына шаққанда (15 жастан жоғары) 6,17 литр таза алкогольді құрады. Салыстыру үшін: 2015 жылы тұтыну 6,29 литр, 2010 жылы — 6,26 литр, 2005 жылы — 5,41 литр, 2000 жылы — 5,48 литр болған.
2018 жылы 2015 жылмен салыстырғанда ерлерде де, әйелдерде де алкогольді тұтынудың төмендеуі байқалды. Мәселен, 2015 жылы 15 жастан асқан ер адамдардың алкогольді тұтынуы 9,9 литрге жетсе, 2018 жылы ол 9,7 литрді құрады. Әйелдер үшін 2015 жылы бұл көрсеткіш 2,7 литр, 2018 жылы жан басына шаққанда 2,6 литр таза алкогольді құрады.
2018 жылы Орталық Еуропа мен Балтық жағалауы елдерін «ең көп ішетін» аймақтар деп атауға болады: 15 жастан асқан адамға 11,9 литр таза алкогольдан келеді. Еуроаймақтағы тұтыну 11,4 литр, Солтүстік Америка, Еуропа және Орталық Азияда 9,8 литр, Батыс және Орталық Африкада 6,8 литр, Шығыс Азия мен Тынық мұхитында 6,4 литр, Латын Америкасы мен Кариб бассейнінде 6,3 литр, Сахараның оңтүстігінде 5,8 литр, Шығыс және Оңтүстік Африкада 5,2 литр, Оңтүстік Азияда 4,3 литр, Орталық Шығыс және Солтүстік Африкада 0 ,8 литрден.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083