Сарапшылар Қазақстан аш қалмайды деп есептейді
6 сентября 2023
13
![](https://energyprom.kz/wp-content/uploads/2023/09/excel_mrzakexnjp-min-1.png)
Қазақстан ТМД елдері арасында халықтың калория тұтынуы бойынша көшбасшылардың қатарында
2022 жылы ашаршылық қаупі ең аз елдер рейтингінде Еуропа мен Орталық Азияның 25 елі арасында Қазақстан 16-орынды иеленді (және сарапшылар сараптауы бойынша 136 елдің арасында 24-орын*). Қазақстанда аштық индексі 5,9 болды. Көрсеткіш төмен болған сайын елде ашаршылық қаупі азаяды. Сонымен бірге, айта кету керек, рейтинг бойынша 2014 жылы елдің индексі 5,8 болды (яғни, ол 2022 жылға қарағанда сәл төмен болды, сәйкесінше жағдай біршама жақсырақ болды), бірақ сонау 2007 жылы көрсеткіш айтарлықтай нашар болды — 11,6.
Жаһандық аштық индексі (Global Hunger Index, GHI) жаһандық, аймақтық және ұлттық деңгейде аштықты жан-жақты өлшеу және қадағалау құралы. GHI бағалаулары төрт индикаторға негізделген: дұрыс тамақтанбау, балалардың бойының өсуі, балалардың арықтауы және балалар өлімі.
ТМД елдерінің ішінде жағдай Қазақстанға қарағанда жақсырақ, Беларусь пен Өзбекстанда, Қазақстаннан нашар елдер — Ресей, Армения, Молдова, Әзірбайжан, Украина**, Қырғызстан, Түрікменстан және Тәжікстан.
* 2022 жылы 136 елдің деректері бағаланды. Олардың ішінде индекс ұпайларын есептеп, 121 елді рейтингке қою үшін жеткілікті деректер болды.
** Украина бірқатар себептер бойынша ТМД-да даулы мәртебеге ие.
Our World in Data деректеріне сәйкес, 2020 жылдың аяғында Қазақстан жан басына шаққанда орташа есеппен тәулігіне 3,4 мың ккал тұтынған, бұл бір жыл бұрынғыдан 1,4% артық.
ТМД елдерінің ішінде тұтынудың жоғары деңгейі Молдовада, Ресейде және Арменияда байқалды. Төменгі көрсеткіштер Әзірбайжанда (тәулігіне жан басына шаққанда 3,4 мың ккал), Беларусьте (3,2 мың ккал), Украинада (3 мың ккал), Тәжікстанда және Түрікменстанда (әрқайсысы 2,8 мың ккал), Қырғызстанда (2,7 мың ккал) тіркелді.
Салыстыру үшін: 1991 жылы КСРО жан басына шаққанда орта есеппен 3 мың ккал тұтынса, 2020 жылы бұл көрсеткіш әлемде 2,9 мың ккал, Азияда — 2,9 мың ккал, Орталық Азияда — 3,2 мың ккал болды.
ҚР СЖРА Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2022 жылдың аяғында ҚР халқы жан басына шаққанда орта есеппен 3 мың ккал тұтынған, бұл былтырғыдан 5,1% аз. Соның ішінде қалалық жерде бұл көрсеткіш 2,8 мың ккал, ауылдық жерде 3,1 мың ккал болды. Бұл ретте ең төменгі қажеттілік жан басына шаққанда тәулігіне 1,9 мың ккал болды.
Өңірлер бойынша ең жоғары калориялы тағамды Түркістан облысының тұрғындары тұтынған: бір адамға тәулігіне 3,5 мың ккал. Үздік үштікке Алматы және Жетісу облыстары да кірді: жан басына шаққанда тәулігіне 3,4 мың ккал.
Аз көрсеткіш Шымкент (2,4 мың ккал), Астана (2,5 мың ккал) және Атырау облысында (2,6 мың ккал).
Сонымен қатар, жоғары калориялы тамақ ішу деген теңдестірілген және пайдалы тамақтану дегенді білдірмейді. Калорияға қарап ел немесе өңір халқының тамақтану сапасы туралы қорытынды жасауға болмайды.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083