2022 жылы қазақстандық ет экспортының көлемі жалғыз шұжық импортымен шамалас болды
10 февраля 2023
13
2022 жылы қазақстандық ет экспортының көлемі жалғыз шұжық импортымен шамалас болды
Былтырғы қаңтар–қарашада Қазақстаннан басқа елдерге барлық түрдегі балғын, салқындатылған немесе мұздатылған ет экспорты 38,6 мың тоннаны құрады. Бұл толық 2021 жылмен салыстырғанда 6,5% және «коронадағдарыс» алдындағы 2019 жылмен салыстырғанда қарағанда бірден 66,9% көп. Сонымен қатар, ет импорты 144,5 мың тоннаны құрады (соның ішінде 88%-ы құс еті), бірақ бұл 2021 жылдан бірден 45,7% аз.
Ескерту: соңғы екі жылда ет экспорты тұрақты өсіп, импорт азайып келе жатқанымен, Қазақстан әлі де сыртқа сатқаннан сатып алғаны төрт есе көп. Ал құс шаруашылығы мұнда проблемалық сала болып қалып отыр.
Ет өнімдерінде жағдай одан да қиын. Бұл салада Қазақстаннан экспорт аз. Мәселен, республика 11 айда сыртқы нарыққа барлығы 149 тонна шұжық шығарса, импорт 39,1 мың тонна, яғни экспорттан 262 есе көп. Бұл мардымсыз экспортты толық 2021 жылдың көрсеткіштерімен салыстыратын болсақ, оның көбейгенін көруге болады. Алайда 2019 жылмен салыстырғанда бірден 63,4% азайған. Осындай болмашы ғана экспорт көлемінің азайғаны да, көбейгені де соншалықты маңызды емес.
Іс жүзінде 2022 жылы қазақстандық ет экспортының көлемі жалғыз шұжық өнімдері импортымен шамалас болды.
Отандық ет өңдеу зауыттарының қуаттылығының төмендігінен импорттаушылардың қосылған жоғары өңделген өнімдерді испорттауы Қазақстандағы ресурстардың тепе-теңдігінің қандай екенін көрсетеді.
2022 жылдың қаңтар–қараша айларындағы диаграммада отандық шаруалар халықтың қандай етке сұранысын қаншалықты қамтитынын көрсетеді. Мысалы, қой — 100%-ға, сиыр еті — 98,6%-ға, жылқы еті — 97,5%-ға, шошқа еті — 90,3%-ға, құс еті 67,4%-ға (импорт — 32,6%) қамтамасыз етеді. Консервінің 37,9%-ы, шұжық өнімдерінің 39,7%-ы импорт.
Қазақстанда ет кластерінің қалай дамып жатқанын өндіріс статистикасынан да көруге болады. Соңғы екі жылда елдегі ет өндірісі жалпы оң динамика көрсетті. 2021 жылы ірі қара, қой, шошқа және жылқы етінің өндірісі 8,1% (311,3 мың тоннадан 336,5 мың тоннаға), ал 2022 жылы — 3,9% өсті. Тауық және басқа да құс етін өндіру 2021 жылы 9,7% (100,5 мыңнан 110,3 мың тоннаға), өткен жылы 4,2% өсті.
Етті өңдеуде жағдай басқаша: өндіріс динамикасы тұрақсыз. 2021 жылы ет және ет-көкөніс консервілері бойынша өндіріс көрсеткіштері екі санат бойынша да 27%-дан астамға төмендеді. Өткен жылы өсім оң болғанымен (тиісінше 5,5% және 24,7%) 2021 жылдағы құлдырауды әлі өтей алмады.
ҚР-да шұжық өнімдері жеткіліксіз өндірілсе де, өнім шығару динамикасы тұрақты: көлемі 2021 жылы аздап өсті (3,4%) және 2022 жылы өсуді жалғастырды (8,3%).
Қазақстанда ет өңдеу өнеркәсібінің баяу дамып келе жатқан себептерінің бірі – бәсекеге қабілетті ірі өңдеу кешендерін салу үшін шаруалардың инвестиция салмауы. Шетелдік инвесторлар өз кезегінде тұрақсыздыққа байланысты қазақстандық жобаларға инвестиция салуға асықпайды. Бұл пікірді ҚР Ет одағының бас директоры Мақсұт Бақтыбаев та айтады. Бұл туралы ол McDonald’s Қазақстаннан шығып кеткен соң жазды. Елімізде жарияланған жоғары халықаралық стандарттағы бургер етін шығаратын ет комбинаттары жоқ екені белгілі болды. Мұндай кәсіпорынды итальяндық Cremonini компаниясы 2020 жылы іске қосуы керек еді, 2016 жылы ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі меморандум жасасқан. Бірақ тиісті министрлік басшылығы, Бақтыбаевтың айтуынша, «даму векторын екі рет өзгерткен», сондықтан инвестор жобаны қысқартып, кетіп қалған.
Бұл жалғыз мысал емес. Ет магнаты австралиялық Cedar Meat компаниясы Қазақстандағы инвестициялық жобасын соңына жеткізген жоқ. 2018 жылы Өскеменге Altay Invest — 2018 инвестициялық форумында Шығыс Қазақстан облысының Аягөз ауданында ет өңдеу кешенін салу туралы келісімге қол қойған компания өкілі Эндрю Фернихофф келді. Ауыл шаруашылығы министрлігінің баспасөз қызметінің ақпаратына қарағанда, жоба әлі де әзірленіп жатыр.
Сол инвестициялық форумда ет кластеріне Біріккен Араб Әмірліктерінен ірі инвестор келгені айтылды. Король әулетінің өкілі Халифа бен Халид Шығыс Қазақстан облысының Бородулиха ауданында күркетауық етін өндіретін агроферма құрылысына 45 млн АӨҚШ доллар инвестиция салмақ болған. Бір жылдан кейін инвестордың ойын өзгерткені белгілі болды.
Популярные статьи
Смотреть всеРыбоводство как стартап: благодаря господдержке в РК резко вырос интерес бизнеса к выращиванию рыбы
Запасы аквакультуры в Казахстане за несколько лет увеличились в 3,4 раза В Казахстане наблюдается активный рост производственных показателей в рыбоводстве. Читать далее...
11 января 2024
78565
В какие страны Казахстан экспортирует больше всего муки?
Производство муки в стране выросло на 1% За январь–октябрь 2023 года в РК произвели 2,7 млн тонн муки из зерновых Читать далее...
29 декабря 2023
78170
«Железные кони» рвутся в путь: выпуск легковых автомобилей в РК подскочил на 42%
Рост производства, активная локализация и новые заводы: как развивается автопром РК? Машиностроение Казахстана становится локомотивом сегмента переработки, причём как Читать далее...
16 октября 2023
77727
Действительно ли лесникам увеличили зарплаты на 100%?
Проверяем, как выполняются обещания по оснащению и финансированию лесной отрасли Прошло полгода после масштабного лесного пожара, произошедшего в резервате «Семей Читать далее...
10 ноября 2023
77556
Продажи сигарет в РК взлетели на 69% за год
Производство табачных изделий за январь–декабрь 2023 года составило в стоимостном выражении 283 млрд тг, против 287,9 млрд тг за аналогичный Читать далее...
30 января 2024
75229
На объекты ВИЭ приходится уже почти 6% выработки электроэнергии в РК. Это всё ещё очень мало, но заметно лучше, чем было ранее
По итогам прошлого года инвестиции в основной капитал в сфере производства электроэнергии в РК достигли 451,4 млрд тг — на Читать далее...
29 января 2024
74232
Может ли в Казахстане повториться ЧП с оторвавшейся дверью самолёта Boeing 737 MAX 9?
Неожиданное продолжение получил инцидент с оторванной во время полёта дверью самолёта Boeing 737 MAX 9, который 5 января этого года Читать далее...
1 февраля 2024
72195
Сотни строительных объектов в РК возводятся без лицензий и разрешений
Проблемы, связанные с деятельностью недобросовестных застройщиков и обманом дольщиков, остаются крайне актуальными в РК. Время идёт, предпринимаются меры, но население Читать далее...
20 февраля 2024
71894
Женщины руководят каждым четвёртым сельхозпредприятием в РК и зарабатывают при этом больше мужчин
В РК увеличилась доля компаний — производителей сельскохозяйственной продукции, которыми управляют женщины. Теперь каждое четвёртое (27,5%) фермерское хозяйство, компания или Читать далее...
31 января 2024
71688
Кондитерские изделия подорожали на 12%, булочки и прочая выпечка — на 14%
В некоторых регионах рост цен был значительно выше Сладости для казахстанцев очень важны. С чем же пришлось столкнуться закупившимся к Читать далее...
12 января 2024
70200
Потребление мяса и мясопродуктов в Казахстане увеличилось на 4%
В то же время цены на мясо и мясные продукты выросли на 9% За январь–сентябрь текущего года в РК произвели Читать далее...
3 ноября 2023
66575
Свинина подорожала на 8% за год
Поголовье свиней в РК сократилось на 4%, падёж увеличился на 14% По итогам января–ноября 2023 года в стране произвели 21,9 Читать далее...
16 января 2024
66555
По темпам развития МСБ Талгарский район стал одним из лучших в Алматинской области
В районе работают около 20,4 тысячи предпринимателей В первом полугодии 2023 года в Алматинской области работали 133,5 тыс. субъектов малого Читать далее...
15 января 2024
66466
Автопром — один из драйверов обрабатывающей промышленности РК
Три из пяти проданных в Казахстане автомобилей — местного производства Промышленность РК за 2021 год показала рост на 3,8% по Читать далее...
13 апреля 2022
66267
Пассажироперевозки по железной дороге, как и грузоперевозки, выросли на 2% за год
Доходы предприятий в секторе за неполный год уже составили 1,5 триллиона тенге За январь–ноябрь 2023 года железнодорожным транспортом перевезли 18,2 Читать далее...
25 декабря 2023
65708