Автоорталықтарда жаңа көліктер бар
14 апреля 2023
24
Автоорталықтарда жаңа көліктер бар
Былтыр Қазақстанның автокөлік нарығы үшін өте қиын болды: саланың жалпы өсуінің өзінде қазақстандықтар үшін жаңа көлік сатып алу қиынға соқты, кейде бюджеттік көліктерді де, премиум санаттағы көліктерді де айлап күтуге тура келді. Бірақ қазір автосалондарда қазақстандықтар арасында танымал брендтердің жаңа көліктері бар, ал басқа модельдер мен брендтерді күту уақыты 1-2 айға дейін қысқарды.
COVID-19 салдарынан онсыз да бұзылған логистикалық жеткізу тізбегін қиындатқан жартылай өткізгіш дағдарысы Қазақстан нарығына ғана емес, бүкіл әлемге қатты әсер етті [1, 2]. Оның үстіне, Украинадағы соғыс Қазақстандағы ең ірі «Сарыарқа Автопром» және Hyundai Trans Kazakhstan автозауыттарына автокөлік бөлшектерін жеткізу тізбегін одан сайын бұзды. Ал РФ-дан жаңа автокөліктердің ағыны, күткендей, айтарлықтай төмендеді, өйткені РФ-ның әскери агрессиясы нәтижесінде салынған санкциялар мен ірі брендтердің елден кетуі ресейлік автокөлік өнеркәсібіне нұқсан келтірді. Еске салайық, ҚР-ға жаңа көліктер импортындағы Ресейдің үлесі шамамен 40%-ды құрады.
Дегенмен, мұның өзінде қазақстандық автокөлік нарығы әлемдік сатылыммен салыстырғанда оң динамика көрсетіп, екінші жартыжылдықтан бастап өсті. Бұған автокөлік компоненттерін жеткізудің жаңа тізбегін құру, олардың импорттық бағыттарын кеңейту және жаңа жеткізушілерді іздеу ықпал етті.
Қазақстанда жаңа көліктер өндірісі де айтарлықтай өсті. Мәселен, 2022 жылғы қаңтар–желтоқсанда барлық үлгідегі 113,9 мың автокөлік шығарылды, бұл 2021 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 21,8% артық. Барлық өндірілген көліктердің 103,3 мыңы жеңіл автокөліктер, бұл 2021 жылмен салыстырғанда 28,1% өсті.
Биыл саланың өсу үрдісі жалғасуда. Мәселен, 2023 жылдың қаңтар-ақпан айларында 19,5 мың автокөлік шығарылды, бұл 2022 жылдың қаңтар-ақпанымен салыстырғанда 36,7% артық. Оның ішінде жеңіл автокөліктер 17,5 мыңды құрап, бір жылда 41,3% өсті.
Осы себептердің салдарынан қазақстандық автокөлік нарығы былтыр дағдарысты еңсеріп, автодилерлер оң нәтиже көрсетті: 2022 жылы ҚР-дағы сатылым 123,8 мың жаңа автокөлікті құрады, бұл 2021 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 5,3% артық.
Айта кетейік, 2022 жылы автокөлік өнеркәсібінің локомотиві болған қытайлық брендтердің көліктері былтыр Қазақстандағы ең танымал 10 брендтің қатарына енді. Сонымен қатар, үздік ондықтың ішінде Қытайдың төрт бренді бар: Chery, JAC, Exeed және Haval. Айтпақшы, қытайлық брендтер Қазақстан нарығындағы өз үлесін айтарлықтай арттыра алады: Astana Motors Қытайдың жетекші үш автоалыбы — Changan, Chery және Haval автокөліктерін шығаратын зауыт салуды бастайды, жақын арада бұл көліктер қазақстандықтарға сатыла бастамақ.
Биыл қаңтар–наурызда жаңа автокөліктердің сатылымы 37,3 мыңды құрады, бұл 2022 жылдың қаңтар–наурызымен салыстырғанда бірден 66,7% артық. Қаңтарда 10,4 мың жаңа көлік, ақпанда — 13,2 мың, наурызда — 13,7 мың көлік сатылды.
Қытайлық брендтер биыл ерекше танымал: мысалы, қаңтар–наурызда олардың сатылымдағы үлесі 2022 жылдың қаңтар–наурызындағы 5,9%-бен салыстырғанда 17,7%-ға жетті. Chery, Exeed, Haval, JAC және Changan сияқты брендтер үздік ондыққа кірді, ал тағы үш бренд, Geely, Yutong және JAC Trucks ең жақсы сатылған 20 брендтердің қатарында.
Биыл қазақстандық автоөндірушілер мен дистрибьюторлар жалғасып жатқан жартылай өткізгіш дағдарысын және АҚШ пен Қытай арасындағы «санкциялық соғыстардың» нашарлауын ескере отырып, автокөлік компоненттерін жеткізетін елдердің санын көбейтіп, жеткізу тізбегін тұрақты етуді талап етіп отыр.
Қазақстан нарығында қытайлық брендтердің көбейе бастаған кезінде басқа да брендтер өз өндірсін арттырып жатыр.
Айта кетерлігі, автокөлік өнеркәсібіне жанармай бағасының өсуі мен жанармай тапшылығы әсер етіп отыр, бұл қазақстандықтарды үнемді шағын автокөліктерді таңдауға итермелеуі мүмкін. Сонымен қатар, электрокөліктер де ҚР нарығына барған сайын белсенді түрде шыға алады, әсіресе Қытай бұл сегментте де елеулі орын алды.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083