Бұл нарықтағы қазақстандықтардың өсіп келе жатқан қажеттілігін импорттаушылар өтеп отыр
23 июня 2023
14
Бұл нарықтағы қазақстандықтардың өсіп келе жатқан қажеттілігін импорттаушылар өтеп отыр
Соңғы бір жылда отандық өндірушілер 1,7 млн жұп аяқ киім шығарды. Көрсеткіштерін 2021 жылмен салыстырғанда 17,6% өскен. Биыл бірінші тоқсанда 421 мың жұп шығарған, бұл 2022 жылдың қаңтар–наурызымен салыстырғанда 38% көп.
Ұзақ мерзімде Қазақстанның былғары өнеркәсібі дамып келе жатыр дей алмаймыз. Соңғы 20 жылда өндіріс өсімінің бірнеше шағын серпілістері болды. 2008, 2011 және 2015 жылдары 1,7-1,8 млн жұп шығарылғанымен, артынша екі-үш жылдық құлдырау болды.
ҚР СЖРА Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, Қазақстанда аяқ киім шығаратын алты ғана компания жұмыс істейді. Ең ірі кәсіпорын — «ТаразКожОбувь». Жамбыл облысындағы бұл зауыт жылына 500 мың жұп бәтеңке, кебіс, спорттық аяқ киім, етік шығаруға қауқарлы. «Казлегпром-Алматы» ЖШС-нің киім-кешек және аяқ киім фабрикасы да осындай жылдық қуаттылыққа ие. Ең көне өндірушілердің қатарында кеңестік «Казкожа» тресінің мұрагері «Жетісу» АҚ Алматы зауытын атауға болады.
Ақшалай айтсақ, былғары өнеркәсібінің барлық кәсіпорындары (оның ішінде аяқ киім өндіру және теріден былғары өңдеу) былтыр 15,5 млрд теңгенің өнімін өндірді. Бұл бір жыл бұрынғымен салыстырғанда құндық мәнде 16,6% көп. 2023 жылдың қаңтар–сәуірінде былғары өңдеушілер өнімінің құны 5,8 млрд теңгеден асты, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 26,8% көп.
2022 жылы қазақстандықтар 40,3 млн жұп аяқ киім сатып алғанын ескерсек, 19,8 млн халқы бар ел үшін 1,7 млн жұп аяқ киім тігу өте аз. Өсіп келе жатқан тұтыну аясында соңғы 20 жылда отандық өндіріс бір орында тұралап қалды. Отандық етікшілердің үлесі нарықтың 3,3%-ын ғана құрайды.
Бір қызығы, осыдан 15–20 жыл бұрын отандық аяқ киім фабрикаларының ішкі нарықтағы өнімінің үлесі әлдеқайда жоғары болды — 25%–37% аралығында, дегенмен көлемі қазіргідей аз болды. Мәселе мынада, 2011 жылдан бастап қазақстандықтар аяқ киімді көбірек сатып ала бастады, ішкі нарықтағы сатылым көлемі төрт жыл ішінде 15 еседен астам өсті — 5,1 млн-нан 80,9 млн жұпқа дейін. 2014 жылы орнатылған осы рекордтан кейін аяқ киім сатылымы бір төмендеп, бір өсті, бірақ 24 млн жұптан төмен түспеді.
Қазақстандықтардың аяқ киімге деген негізгі қажеттіліктерін шетелдік жеткізушілер қамтамасыз етеді — импорт сектордағы жалпы ресурстардың 96,7%-ын құрайды.
Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетінің есептеріне сәйкес, Қытай ҚР-на аяқ киімнің негізгі жеткізушіс, Түркия екінші орында, ал Өзбекстан үшінші орында. Былтыр елге 38,7 млн жұп әкелінсе, биыл қаңтар-наурызда 12,2 млн жұп (бір жылда 75,6% өскен) әкелінді.
Импорттың осындай деңгейінде Қазақстандағы аяқ киім бағасын шетелдік жеткізушілер белгілейді. Елдегі аяқ киім өнімдері бағасының соңғы жылдағы ең елеулі өсуі 2022 жылдың аяғынан бастап байқалды. 2022 жылғы қарашадан 2023 жылғы қаңтарға дейін жылдық баға өсімінің көрсеткіштері 18%-19%-ды құрады, ал ақпан-наурызда 120%-дан асып түсті.
Мамыр айының соңында статистика жыл сайын аяқ киім құнының 18,1%-ға өскенін хабарлады. Оның үстіне ерлер кебісі, спорттық аяқ киім мен бәтеңкелері әйелдер сүйретпесі, сандал мен лабутенінен артық қымбаттады: бір жыл ішінде сәйкесінше 17,8% және 16,8%. Ең жоғары бағаның өсімі балалар аяқ киімінде байқалды — бір жыл ішінде ол 20,1% қымбаттады.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083