Былтыр күшті спиртті сусындар сатылымы рекордтық көрсеткішке жетті — оны сатып алып жатқандар қазақстандықтар ғана емес
13 марта 2023
13
Былтыр күшті спиртті сусындар сатылымы рекордтық көрсеткішке жетті — оны сатып алып жатқандар қазақстандықтар ғана емес
2022 жылы қазақстандық дүкендерде 139,9 млн литрден астам арақ, коньяк және спирт сатылды. Бұл елдегі күшті алкогольдік өнімдер нарығын статистикалық бақылау тарихындағы абсолютті рекорд. 2021 жылмен салыстырғанда ішкі нарықта осы санаттағы алкоголь өнімдерін сату көлемі 90,4% өсті.
Нарықтағы тұтынудың мұндай ауқымды өсуінде арақ және арақ-ликер өнімдер басты рөл атқарды. Олардың сатылымы физикалық түрде екі еседен астам, яғни 44,2 млн литрден 90,1 млн литрге дейін өсті. Спирт сатылымы да өсті, бірақ салыстырмалы түрде көп емес: 29,3 млн литр (68,1% көбейген). Олар сондай-ақ коньяк сатылымы да көбейді: 20,5 млн литр, 73,5% артқан.
Күшті спирттік ішімдіктер сатылымы көбейгенде басқа алкоголь түрлері айтарлықтай сұранысқа ие болмады. Былтыр шарап 26,9%, шампан — 28%, сыра — 1,9% аз сатылды. Айтпақшы, сатылым жағынан сыра сөзсіз көшбасшы. Былтыр сыра әуесқойларына бөтелкелеп, банкалап және бөшкелеп жалпы көлемі 756,1 млн литр сатып алған.
Қазақстанда алкогольге деген сұраныстың осылай күрт артқанын түсіндіретін бірден-бір фактор — сатып алушылардың, оның үстіне арақ пен коньякты қазақстандықтарға қарағанда көбірек ішетіндердің санының күрт өсуі. Атап айтқанда, Қазақстанға екі толқынмен үдере көшкен ресейліктердің пайда болуы. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының есебіне сәйкес, ресейліктер қазақстандықтарға қарағанда екі есене жуық көп ішеді (жан басына шаққанда).
2022 жылы Қазақстанға ересек, экономикалық белсенді ресейліктер көп келді. Бұған дейін жазғанымыздай, ҚР Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, 2022 жылы Қазақстанның мемлекеттік органдарына ЖСН алу мақсатында мемлекеттік қызмет алуға жүгінген Ресей азаматтарының саны 733,7 мыңнан асты. Ал бұл статистикада Қазақстанға үш айдан аз мерзімге келіп, ЖСН алуға, банк картасын ашуға, жұмыс іздеуге әрекеттенбегендер есепке алынбаған.
Алкогольді сусындардың бірде-бір түрі бойынша Қазақстан ішкі нарық қажеттілігін толық өтей алмайды. Шампан өндірушілер ғана ішкі нарықтың көбірек бөлігін жабады. Мерекелік сусын саналатын шампан сатылымының 96,4%-ы ішкі өндіріс болса, тек 3,6%-ы ғана импорт. Сыра қайнатушылар да импортты толық алмастыруға жақын: сатылған сыраның 92,4%-ы отандық өнім, 7,6%-ы импорт.
Арақ-ликер өндірісі де жаман емес. Елімізде сатылған барлық ликер мен арақтың 84,8%-ы отандық өнім болса, 15,2%-ы импорт. Бұл өнім сыртқа да экспортталады, бірақ мардымсыз: бар болғаны 1,9%-ы.
Былтыр алкогольге деген сұраныстың артуы өндірістің де, импорттың да өсуі есебінен қанағаттандырылды. 2022 жылы елде 121,1 млн литр спиртті сусын өндірілді, бұл екі есеге жуық (98,7%) өсім. Сонымен қатар, 2021 жылмен салыстырғанда арақ пен ликер бірден 2,1 есе, ал коньяк 83,7% көп өндірілген. Сыра және шампан өндірісі азайды.
Сұраныс өскендіктен импорт та ұлғайды. Жалпы, былтыр елімізге 33,8 млн литр күшті алкоголь әкелінді (52,5% көбейген). Бұның жартысына жуығы арақ (14 млн литр, 45,4% көбейген).
Тұтынудың орасан зор өсуі және сонымен бірге шарықтаған инфляция аясында спиртті сусындар да күрт қымбаттады. 2022 жылдың қаңтар–желтоқсан айларында орташа есеппен алкоголь өнімдері 14,8% қымбаттады, ал өткен жылдары мұндай тауарлардың тұтыну бағасының индексі 7%–10% аралығында өзгерген.
Ең қатты қымбаттаған алкогольді сусын сыра: 18,9%. Баға өсімі бойынша екінші орында арақ: 13,8% қымбаттады. Олармен салыстырғанда шарап қатты қымбаттамады: 11,6%.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083