Өсіп келе жатқан сұранысты қанағаттандыру үшін отандық компаниялар жақсы жұмыс атқарды — өндіріс көлемін айтарлықтай ұлғайтты
5 октября 2023
48
![](https://energyprom.kz/wp-content/uploads/2023/10/nvidia_share_8695ceussc-min.png)
Өсіп келе жатқан сұранысты қанағаттандыру үшін отандық компаниялар жақсы жұмыс атқарды — өндіріс көлемін айтарлықтай ұлғайтты
Қазақстандықтар балмұздақты көбірек жей бастады. Биыл қаңтар–шілде айларында бұл тәтті өнім нарығы бір жыл ішінде 42,3% өсті. Жеті айда елде 40,1 мың тонна балмұздақ сатылса, былтыр сәйкес кезеңде сатылған өнім небәрі 28,2 мың тонна болған. Сатылымның өсуіне жаздың өте ыстық болуы әсер еткен болуы мүмкін. Шілде айында қазақстандық синоптиктер бірден бірнеше қалада соңғы жылдардағы температура рекордын тіркеді. Ақтау, Орал, Ақтөбе және Таразда термометр 42 градусқа, Жезқазғанда 44 градусқа, Қостанай мен Петропавлда 40 градусқа дейін көтерілді. Көптеген елдер аптап ыстықтан зардап шекті: 2023 жылдың шілдесі планетадағы метеорологиялық бақылаулардың бүкіл тарихындағы ең ыстық ай болып танылды.
ҚР СЖРА Ұлттық статистикалық бюросының еліміздің ішкі нарығында сатылатын балмұздақ туралы мәліметтері әрбір қазақстандық үшін өнімнің орташа салмағын есептеуге мүмкіндік береді. Биыл жеті айда жан басына шаққанда балмұздақ 2 килодан сәл ғана асты. Бұл айына 287 гр, бұл стандартты екі-үш кесе балмұздақпен бірдей. Қыста халық балмұздақ ала қоймайды десек, бұл өнімнің негізгі сатылымы сәуір-шілде айларында болады деп болжауға болады. Бұл жағдайда бір адамға ай сайынғы тұтыну алты кесеге дейін жетеді.
Қазақстандағы балмұздақ нарығының басым бөлігін отандық кәсіпорындар алып жатыр. 2023 жылғы қаңтар–шілдеде сатылымның жалпы көлеміндегі өндіріс үлесі 80,6%-ды құрады. Нарықтың қалған бөлігін импорт алды. Сондай-ақ, қазақстандық балмұздақ өндірушілер елімізде өндірілетін тәтті өнімнің оннан бір бөлігін экспортқа шығарды. Made in Kazakhstan балмұздақтарды Ресей қалаларындағы дүкендерден ғана емес, Қырғызстан мен Өзбекстанның сауда нүктелерінен де табуға болады.
Қазақстандық дүкендердің тоңазытқыштарында импорттық балмұздақтар арасында ресейлік өнім жиі кездеседі. Импорттық балмұздақтың 54,6%-ы ресейлік өнім, екінші орында Қырғызстан, одан кейін Түркия.
Биыл қазақстандықтардың балмұздаққа деген сұранысын негізінен жергілікті өндірушілер қанағаттандырды. Былтыр қаңтар–шілде айларымен салыстырғанда балмұздақ өндірісі 43,5% көбейді. Жеті айдың ішінде қазақстандық кәсіпорындар 36,6 мың тонна экскимо, кесе және салмақтап балмұздақ шығарды. Бір жылдан аз уақыт ішінде бұл өте жақсы көрсеткіш. 2021 жылға дейін өндірушілер бір жыл ішінде мұнша көп балмұздақ шығарған жоқ.
Балмұздақ өндіруге маманданған ірі компаниялардың арасында Алматыдағы «Шин-Лайн» ЖШС фабрикасын ерекше атап өтуге болады. Компанияның сайтында айтылғандай, ол жылына жалпы көлемі 140 түрлі 13 мың тонна балмұздақ шығарады. 2022 жылға арналған жылдық өндірістік көрсеткішті ескере отырып, кәсіпорынның ҚР-дағы үлесі 31% құрайтыны байқалады. Мамандандырылған кәсіпорындар қатарына Түркістан облысындағы шағын ауылдың ірі зауыты — «Ленгерское» брендімен «Балмұздақ» ЖШС де кіреді. Бұл өндіруші тәуелсіздікпен қатар құрылған. Оңтүстіктегі басқа компаниялар «Азия-Холод» ЖШС, «Компания Айс Мастер — Айс Крим» ЖШС, «Банур-НС» ЖШС, шығыста «Белый мишка» ЖШС, «Эмиль Фабрика Мороженого» ЖШС бар.
Үздік он өндірушінің салық төлемдеріне қарағанда, олар биылғы жылы жақсы нәтиже көрсетті. Pk.uchet.kz деректер базасына сәйкес, бұл фирмалар 2023 жылдың қаңтар–шілде айларында төлеген салықтарының жалпы сомасы 3 млрд теңгеден асады. Бұл қаржының 64%-ға жуығы бюджетке «Шин-Лайн» ЖШС-дан түсті: 1,9 млрд теңге. 2021-2022 жылдарға арналған міндетті жарналардың динамикасы нарықта белсенді бәсекелестік бар екенін көрсетеді. Аыптар алда. Ірі кәсіпорындардың салық базасы өсуде, ал шағын кәсіпорындардың салық базасы азаюда.
Қазақстанда сұраныстың артуына байланысты балмұздақ бағасы да айтарлықтай өсті. 2023 жылдың сәуір–маусым айларында бұл тәтті өнімнің құны жылдық мәнде 29,3% қымбаттады. Үстеме баға елдегі жалпы азық-түлік инфляциясынан әлдеқайда жоғары болды, ол екінші тоқсанда 16,3%-ды құрады.
Балмұздақ бағасының инфляциядан едәуір асып түсу қарқыны өткен жылдың жазында байқалғанын атап өтуге болады. Одан кейін 28,5% қымбаттады, ал азық-түлік бағасы жалпы алғанда 20,9% өсті. Одан әрі тағы қымбаттай түсті. Биыл жыл басында балмұздақтың қымбаттауы 33,5% болды. Дегенмен, сатылым нәтижесінен көрініп тұрғандай, қазақстандықтар үшін қымбатшылық ыстықта сүйікті тәттілерінен бас тартуға себеп емес.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083