Инновациялық экожүйелердің тиімділігі рейтингінде еліміз 132-ден 83-орынға ғана ие болды
17 ноября 2022
21
Инновациялық экожүйелердің тиімділігі рейтингінде еліміз 132-ден 83-орынға ғана ие болды
2022 жылға арналған Жаһандық инновация индексінде (ЖИИ) Қазақстан 132 экономиканың ішінде 79-орыннан төмендеп, Өзбекстан мен Албания арасындағы 83-орынға ие болды.
Инновациялық даму жөніндегі жаһандық зерттеуді жыл сайын Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы мен INSEAD халықаралық бизнес мектебі ұсынады. ЖИИ ұлттық инновациялық экожүйелердің сапасын бағалайды.
Стратегиялық жоспарлау аясында Қазақстан экспортқа бағытталған өнімдерге инвестиция тарту үшін Орталық Азиядағы инновациялық даму орталығына айналуды мәлімдейді. Аймақтағы негізгі бәсекелес Өзбекстан, мұнда инновациялық белсенділіктің артуы байқалады.
Өзбекстан бір жыл ішінде 86-орыннан 82-орынға көтерілді және халықаралық сарапшылардың бағалауы бойынша Үндістан мен Иранмен бірге Орталық және Оңтүстік Азиядағы инновацияларды дамыту бойынша үздік үштікке енді. Сондай-ақ, Өзбекстандағы инновациялық экожүйенің даму қарқыны күтілгеннен жоғары, ал Қазақстанда, керісінше, болжанғаннан төмен болып шыққан.
Инновациялар индексі жеті аналитикалық блокты қамтиды. Мекемелер, адами капитал, инфрақұрылым, нарық пен бизнестің дамуы, технология мен шығармашылық қызметтегі нәтижелер бағаланады. Қазақстанның ең күшті елдік ұстанымдары институттар мен инфрақұрылым сияқты блоктарда байқалады: тиісінше 52 және 58-орындар. Инновациялық дамудың ұлттық экожүйесінің әлсіз буындары шығармашылық және ғылыми қызмет нәтижелері: сәйкесінше 118 және 81-орындар. Нарықтың дамуы да нашар: бар болғаны 90-орын.
Жаһандық инновациялар индексі қазақстандық мемлекеттік басқару жүйесінің дәстүрлі мәселесін көрсетеді: формада бәрі жақсы, бірақ мазмұнында мәселе бар. Қазақстандық экожүйеде инновациялық мазмұнның анық жетіспейтіні және инновациялық инфрақұрылым институттары арасындағы өзара әрекеттестік деңгейінің төмендігі анық.
Форма бойынша Қазақстанда инновацияларды өсіру және енгізу үшін жеткілікті дамыған инфрақұрылым бар. Бұл экожүйеге Astana Hub халықаралық IT-стартаптар технопаркі, «Инновациялық технологиялар паркі» автономды кластерлік қоры, «QazTechVentures» АҚ, «Qazinnovations» АҚ кіреді. Дүниежүзілік банктің «Өнімді инновацияларды ынталандыру» жобасы жүзеге асырылуда. Назарбаев Университетінің NURIS инновациялық кластері, АХҚО жанындағы Fintechhub, «Жасыл» технологиялар мен инвестициялық жобалардың халықаралық орталығы, 2021 жылы ашылған Төртінші өнеркәсіптік революция орталығы жұмыс істейді. Бір жүйеге «Бәйтерек» қорының бірқатар институттарын, ӘКК, АЭА, индустриялық аймақтар, әкімдіктер жанындағы даму орталықтарын жатқызуға болады.
Мазмұны жағынан Қазақстан бюджеттік қаражатты инновациялық фабрикаларға емес, «инновациялық даму» мәселелерімен айналысатын бюрократияны кеңейтуде. Бұл дерт 2000-шы жылдардың ортасында ұлттық инновациялық жүйе құрылып жатқан кезде байқалды. Ұлттық инновациялық қор деп аталатын серпінді технологияларды енгізуге арналған қаражаттың тұтас қоры болды, инновациялық стартаптарды қаржыландыру үшін венчурлық қорлар желісі болды. 20 жылға жуық уақыттан кейін ауру созылмалы болып кетті.
Қазақстанда 1 млн тұрғынға 690 ҒЗТКЖ маманы ғана келеді. Мәселен, Ресейде 2,7 мың, Түркияда 1,8 мың осындай маман бар.Жаһандық инновациялар индексінің рейтингінде бұл екі ел сәйкесінше 47 және 37-орындарда.
Ресей мен Түркияда ҒЗТКЖ шығындарының ЖІӨ-ге қатынасы 1,1%-дан астам, Қазақстанда — 0,12% ғана.
Екі көрсеткіш те экономиканың тұрақтылығы үшін тікелей бағалау мәніне ие. Олар Тұрақты даму мақсаттарына (ТДМ) қол жеткізу үшін БҰҰ-ның халықаралық платформасының «Индустрияландыру, инновациялар және инфрақұрылым» 9-мақсаты «Өнеркәсіптің технологиялық әлеуетін арттыру» 5-мақсатына қатысты.
Танымал мақалалар
Барлығын көруТеміржолмен жолаушылар тасымалы да, жүк тасымалы да бір жылда 2% өсті
Бір жылдан аз уақытта сектордағы компаниялардың табысы 1,5 триллион теңге 2023 жылдың қаңтар–қарашасында теміржолмен 18,2 млн жолаушы тасымалданды, бұл былтырғыдан Читать далее...
25 декабря 2023
6497
Әлемде жыл сайын 60 миллионнан астам жеңіл автокөлік шығарылады, ал көліктердің жалпы өндірісі 85 миллионнан асады
Көлік шығаратын зауыттар әр елдерде 4 миллионнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, ІЖӨ-нің 10%-ын құрайды Толық 2022 жылдың қорытындысы бойынша, Читать далее...
17 января 2024
6272
Қай азық-түлік қатты қымбаттады?
2023 жылғы желтоқсанның соңында ҚР-да азық-түлік бір айда 0,9%, бір жылда 8,5% қымбаттады. Өңірлер бойынша ай сайынғы динамикада азық-түлік ең Читать далее...
23 января 2024
6260
Әлемдік туризм пандемиядан кейін қалпына келеді. Қазақстан шетелдік туристерді қалай көбірек тарта алады?
Дүниежүзілік туристік ұйым әлемдік туризм биыл пандемияға дейінгі деңгейге қайта оралады деп болжайды. Экономиканың басқа секторларына қарағанда локдаун мен геосаяси Читать далее...
15 марта 2024
6225
Балық шаруашылығы стартабы: ҚР-дағы мемлекеттік қолдаудың арқасында бизнестің балық өсіруге деген қызығушылығы күрт артты
Қазақстандағы аквашаруашылық қоры бірнеше жылда 3,4 есе өсті Қазақстанда балық шаруашылығында өндірістік көрсеткіштердің белсенді өсуі байқалады. ҚР СЖРА Ұлттық статистика Читать далее...
11 января 2024
6210
Бидай мен меслин экспорты тоннамен 21% өсті, бірақ ақшалай 3%-дан аз көбейді
2023 жылдың қаңтар–қарашасында Қазақстан 1,7 млрд АҚШ долларына 6,7 млн тонна бидай мен меслин экспорттады. Өсім физикалық түрде 20,6%, ақшалай Читать далее...
26 января 2024
6175
Қазақстанда бір жылда такси қызметі 9% қымбаттады
ТМД елдері арасында ҚР-да такси ең қымбат 2023 жылдың қаңтар–желтоқсанында Қазақстанда такси қызметін ұсынатын компаниялардың табысы бір жылда 17% өсіп, Читать далее...
19 января 2024
6173
Кондитерлік өнімдер 12%, тоқаш және басқа да нан өнімдері 14% қымбаттады
Кей өңірлерде баға айтарлықтай өсті Қазақстандықтар үшін тәттілер өте маңызды. ҚР халқы мереке күндері сауда жасағанда немен бетпе-бет келді? 2023 Читать далее...
12 января 2024
6152
Қазақстан ұнды қай елдерге көбірек экспорттайды?
Елде ұн өндірісі 1% артты 2023 жылғы қаңтар–қазанда ҚР-да дәнді дақылдардан және олардың майда тартылған қоспаларынан 2,7 млн тонна ұн Читать далее...
29 декабря 2023
6140
ҚР-дағы электр энергиясы өндірісінің 6%-ға жуығы жаңартылатын энергия көздеріне тиесілі. Бұл әлі өте аз, бірақ бұрынғыдан жақсырақ
Былтыр жыл соңында ҚР-да электр энергиясын өндіру саласындағы негізгі капиталға салынған инвестиция 451,4 млрд теңгеге жетті, бұл бір жыл бұрынғыдан Читать далее...
29 января 2024
6134
ҚР-да темекі сатылымы бір жылда 69% көбейді
2023 жылғы қаңтар–желтоқсанда темекі өнімдері өндірісі 2022 жылғы сәйкес кезеңдегі 287,9 млрд теңгемен салыстырғанда құндық мәнде 283 млрд теңгені құрады. Читать далее...
30 января 2024
6114
Қазы бір жылда 5%, жая 3% қымбаттады. Жылқы еті өндірісі азайды
Биыл ақпанның соңында жылқы еті бір жылда 4,3% қымбаттады. Атап айтқанда, қазы 4,8%, жая 2,5% қымбаттаған. Жылқы еті ең көп Читать далее...
12 марта 2024
6112
Қарауға болады, бірақ ұстауға болмайды: неге Қазақстанда шетелдік аңшылық туризмі көрсеткіші төмендеп жатыр?
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы аңшылық өнеркәсібінде алғаш рет өндірістік көрсеткіштердің өсуі байқалды. 2022 жылы саладағы өнімдер мен қызметтердің нақты көлем Читать далее...
18 января 2024
6107
Ақпан айының соңына қарай Қазақстан дамудың жаңа моделіне техникалық түрде көшеді
Әлихан Смайылов үкіметі «Ескі Қазақстанның» төтенше жағдайлар қызметі миссиясын орындады, Олжас Бектенов үкіметі «Жаңа Қазақстанның» даму циклін іске қоспақ. Бұрынғы Читать далее...
13 февраля 2024
6096
ҚР-да көп тұтынылатын алкоголь түрлерінің өндірісі биыл азайды
Биыл қаңтарда алкогольдің ең танымал түрлерінің өндірісі төмендеді. Мәселен, коньяк өндірісі былтырғы қаңтармен салыстырғанда 47,1%, 749,9 мың литрге дейін, сыра Читать далее...
18 марта 2024
6083