ҚР-да өрттен болатын өлім-жітім ТМД бойынша орташа көрсеткіштен айтарлықтай төмен

Қазақстанда жылыту маусымының басталуымен өрт қауіпсіздігі өткір мәселеге айналады. Бұл мәселемен ҚР Төтенше жағдайлар министрлігі (ТЖМ), әкімдіктер мен өзге де ведомстволар тікелей айналысады, ал қазақстандықтар болса, сақтықты күшейтіп, өз үйлерінің амандығы үшін жауапкершілікті естен шығармауы керек.

Ең алдымен, өрт қауіпсіздігі және жалпы өрт мәселесі, өкінішке қарай, жаһандық құбылыс екенін атап өткен жөн. Мәселен, ДДҰ деректері Қазақстанның көрсеткіштерін басқа посткеңестік мемлекеттермен салыстыруға мүмкіндік береді. ҚР-дағы жағдай айтарлықтай жақсырақ көрінетінін баса айту керек. Ескерте кетейік: барлық елдер бойынша өзекті деректер жоқ, сондықтан біз әр мемлекет үшін қолжетімді соңғы жылдағы көрсеткішті алдық, бұл ретте деректері кем дегенде соңғы он жылдықтан аспайтын елдерді іріктеп алдық.

Қазақстанда түтіннің, оттың және жалынның әсерінен болатын жас ерекшелігіне қарай стандартталған өлім-жітім коэффициенті 2022 жылы 100 мың адамға шаққанда 1,56 жағдайды құрады — бұл ТМД бойынша орташа көрсеткіштен (1,8) айтарлықтай төмен. Көрсетілген елдердің көпшілігіндегі жағдай ҚР-ға қарағанда нашар: Ресейде — 100 мың адамға 1,91, Беларусьте — 5,09, Грузияда — 1,8.

Қазақстан бойынша жаңа деректер болмағандықтан, біз 2023–2025 жылдардағы ұқсас көрсеткіштерді есептеп шығардық. Бірден атап өтейік: әдіснамасы мүлдем бөлек болғандықтан, оларды ДДҰ коэффициенттерімен тікелей салыстыруға келмейді. Біз ҚР ТЖМ-нің қаза тапқандар саны туралы деректерін алып, оны 100 мың адамға шаққандағы көрсеткішпен қайта есептедік. 2023 жылы Қазақстанда өрттен болатын өлім-жітім деңгейі 100 мың адамға 1,9-ды құрады, одан кейін ол 2024 жылы — 1,6-ға дейін, ал 2025 жылы — тіпті 1,5-ке дейін айтарлықтай төмендеді. Бұл деректер елдер арасында тікелей салыстыру жасауға мүмкіндік бермесе де, соңғы жылдары ҚР-да өрт салдарынан болатын өлім-жітімнің айтарлықтай азайғанын айқын көрсетеді.

ҚР ТЖМ ақпараты бойынша, өткен 2025/2026 жылдардағы жылыту маусымында Қазақстанда тұрғын үйлерде барлығы 3,3 мың өрт оқиғасы тіркелген — бұл бір жыл бұрынғымен салыстырғанда бірден 16%-ға аз. Ең жоғары көрсеткіштер Шығыс Қазақстан (340) және Ақмола (325) облыстарында тіркелді.

Жаңа жылыту маусымында бұл оң үрдіс жалғасын тапты. Маусым басталғалы бері өрт саны 12,2%-ға, жарақат алғандар саны — 19%-ға, қаза тапқандар саны — 8,7%-ға қысқарды.